Bagan

BAGAN

Yangon’dan 9 saat süren bir otobüs yolculuğu ile sabaha karşı saat 5’de Bagan’a vardım. Otobüsten iner inmez öncelikle taksiciler yapışmaya başlıyor. Taksicileri eledikten sonra gidip karşıdaki bakkal kırması mekana doğru ilerliyorum. Tabiki taksicilerde peşimden beni takip ediyorlar. Bagan’da üç seçeneğiniz var konaklamak için. Old Bagan, New Bagan yada Nyaung-U. Şimdi size hepsini teker teker anlatayım sonrada seçim sizin. Old bagan’da pek bir konaklama imkani yok. Olan yerlerinde fiyatı inanılmaz uçuk rakamlar. Burayı bence eleyin. New Bagan’da ise adı üzerinde herşey yeni. Hem şuanki bulunduğunuz yere uzak hemde konaklama fiyatları da çok ucuz değil. Ama tabi daha konforlu seçenekler sunacağına inanıyorum. Eğer bütçe sıkıntınız yoksa çok rahat gidip kalabileceğiniz bir yer. Nyaung-U ise bu üç seçenekler arasında en ucuz olanı. New Bagan’daki fiyatların yarısına kalabileceğiniz bir köy. Pek bir şey yok ama size sadece gerekli olan konaklama olacak Bagan’da. O yüzden benimle birlikte Nyaung-U’a gidecek 4 kişi daha bulup kişi başı 2000 Kyat (5 lira) verip taksiyi tuttuk. Bagan’a girişte kişi başı 20 dolar ödeyip bilet almanız gerekiyor. Sakın bu bileti kaybetmeyin. Bilet 5 gün geçerli. Hiç tahmin etmediğiniz tapınaklarda birden karşınıza güvenlik görevlisi çıkıp biletinizi görebilir miyim diye sorabiliyor. Nerde kalıcak yerim belli olmadığı için taksiciye ucuz biryere götür diyip bir otelin önüne geldik. Taksideki diğer iki kişi ile ben bir oda paylaştım. Üç kişi bir oda geceliği 35.000 Kyat (80 lira)’ya anlaştık. Yol yorgunu olduğumuz için biz güneş doğumuna gitmedik. Ama eğer gitmek isterseniz böyle bir seçeneğiniz var. Öğlene kadar uyuduktan sonra kendimizi dışarı attık. 3 bisiklet kiralayıp tapınaklara doğru sürmeye başladık. Nyaung-U’dan ister bisiklet ister elektrikli motor kiralayıp bütün Bagan’ı gezebiliyorsunuz. Elektrikli motorlar ise muhteşem kolaylık. Normal bisikletin günlük kirası 1000 Kyat (2.3 lira). Elektrikli motorun günlük kirası ise 5000 Kyat (11 lira). Bizim sadece yarım günümüz olduğu için bisikleti tercih ettik ilk gün. Bagan haritasından öncelikle ilk güneş batışını hangi pagodada izleyeceğimizi kararlaştırdık. Gerisi kolaydı bugünlük. Bisiklet bizi nereye götürürse bizde oraya. Ben çok yer gezdim ama Bagan gerçekten muhteşemmiş. Bunu burda yazı ile nasıl anlatabilirim bilmiyorum ama gerçekten ayrılmak istemedim. Bagan’da 4 gün kaldım. 4 gün boyunca her sabah saat 5’de kalktım. Çünkü hiçbir güneş doğumunu kaçırmak istemedim. 4 gün boyuncada hiçbir güneş doğumu ve batımı kaçırmadım. Her doğum ve her batış başka başka pagodaların tepesinde. Seçim sizin. Karşınızda 2.200 adet tapınak var.

Birazda Bagan’ın tarihinden bahsetmek istiyorum.

Bagan Myanmar’da, Mandalay bölgesinde bir antik kenttir. Zamanında 10.000’den fazla Budist tapınağı, pagoda ve manastır barındırıyordu. Şimdi ise bu sayı 2.200 civarında. Bagan’dan günümüze kadar gelen yapıların hepsi 104 km2’lik bir alan içerisinde bulunuyor. Bagan aynı zamanda 9. yy’dan 13. yy’a kadar Pagan Krallığının başkentiydi. Burma günlüklerine göre bu antik kent 2. yy’da kurulmuş ve 8. yy’da istihkam edilerek güçlendirilmiş. Pagan İmparatorluğu, 1277 ve 1301 yılları arasında devam eden Moğol istilaları nedeniyle 1287’de çöküyor. O zamanlar Bagan’da 50,000 ile 200,000 kişi arasında bir nüfus yaşarken zamanla bu sayı giderek azalarak bir kasaba haline geliyor. Sonrasında Yukarı Burma’da Myinsaing Krallığının güçlenmesi sebebiyle Bagan’ın Başkentliği 1297’de sona eriyor. 1297’den bugünümüze Bagan dinsel bir hac merkezi haline geliyor.

————————————————

Bagan’da haliyle 2.200 yapıyı 4-5 günde gezmeniz imkansız. O yüzden belli başlı ana pagodalar var önce onları ziyaret etmeniz gerekiyor. Birde güneş doğumu ve batımı için tırmanabileceğiniz pagodalar ayrı. Her pagodanın üzerine tırmanamıyorsunuz. Tırmanamayınca ne güneş batımını izleyebiliyorsunuz neden doğumunu. Burda 4-5 günden fazla kalmayacağınızı göze alarak iyi bir organizasyon yapmanız gerekiyor. Birde tapınakları bulucam diye yola çıkıp kaybolmak da var. Ben açıkcası birkaç yeri bulmakta zorluk çektim. Tapınağı görüyorum ama ulaşamıyorum bir türlü. Öncelikle güzel bir harita bulun. Etrafınızdaki turistlere soru sormaktan kaçınmayın. En iyi bilgiyi size onlar verir. Aldığınız bir bilgi sizi nokta atışı biryere götürür. Kesinlikle gitmeniz gereken birkaç pagodadan ben de bahsedeyim.

Shwezigon Pagoda

Shwezigon Pagoda
Shwezigon Pagoda

Shwezigon Pagoda Nyaung-U’dan bisiklet kiralayıp Bagan’a doğru ilerlerken sag tarafınızda karşınıza çıkacak olan ilk tapınak. Ben tapınağı gördüm ve bisiklet ile yolumu değiştirerek Shwezigon Pagoda’ya doğru yolumu değiştirdim. Bisikleti park edip kapalı bir tünel gibi bir yerden geçerek Shwezigon Pagoda’nın önüne geldim. Karşımdaki manzara gerçekten müthiş idi. Karşımda altın rengine boyanmış ışıl ışıl parıldayan bir pagoda. Shwezigon Pagoda’nın inşaatı 1102 yılında kral Anawrahta tarafından tamamlanmış. Bu pagodanın içinde Guatama Buda’nın bir diş ve bir kemiğinin saklandığına inanılıyor birde. Kesinlikle görmeden Bagan’ı terke etmemeniz gereken bir tapınak.

Dhammayangyi Pahto

Dhammayangyi Pahto
Dhammayangyi Pahto

Dhammayangyi tapınağı Bagan’ın en yüksek olmasada en geniş tapınağı ünvanını koruyor. Benim tüm Bagan’daki en favori tapınağım. Bagan’ın her yerinden görünen bu tapınakın müthiş bir gizemi var. Bir diğer adıda kötü şans tapınağıdır. Hiçbir zaman yapımı tamamlanamamış olan bu tapınakta halen hayaletler gezdiğine inanılıyor. Kral Narathu zamanında iktidarı ele geçirmek için babasını ve kardeşini öldürür. Kötü karmadan kurtulmak için ise baganın en büyük tapınağını inşa etmeye karar verir. Böylelikle bütün günahlarının yok olacağına inanır. Rivayete göre Kral Narathu’yu hintliler öldürdükten sonrada cesedini bu tapınağın altına gömdükleri yönünde. Bu yüzdende bu tapınağın lanetli olduğu ve içeride bulunan 4 Buda heykelinden 3’ünün önü tugla ile kapatılmış durumda. Hiçbirini görme şansınız yok. Dediğim gibi gerçekten görünüşüyle bile insanı korkutan Dhammayangyi tapınağını kaçırmayın.

Ananda Pahto

Ananda Pahto
Ananda Pahto

Ananda Pahto 1090 ile 1105 yılları arasında Kral Kyanzittha tarafından yaptırılmıştır. Bagan’ın en büyük ve ilk tapınaklarından biridir. Yapımı 8 Hint’li rahibin ziyareti sırasında Himalayalar Nanadamula mağrasındaki yaşamlarının anlatımlarından esinlenmiştir. Ananda Pahto Nanadamula mağrasını ve Buda’nın sonsuz bilgeliğini yansıtmak için inşa edilmiştir. Daha sonra Bagan’daki birçok tapınak Ananda Pahto’dan esinlenmiştir. İçerisinde 9,5 metre yüksekliğinde bügüne kadar gördüğüm en güzel Buda heykelini barındırıyor. Bu heykellerden 2’si sadece orjinal. Diğer ikisi depremde büyük zarar görüp yok olmuş. Her hali ile büyüleyici Ananda Pahto’yu gördüğünüzde vay diyeceksiniz.

Shwesandaw Paya

Shwesandaw Paya
Shwesandaw Paya

Shwesandaw Paya’dan mutlaka bir güneş batımı ve bir güneş doğumu görmeniz gereken bir pagoda. Sonrasında uzaklaşın bu pagodadan. Çünkü burası her güneş doğumu ve batımında yüzlerce kişiyi barındırıyor. Bagan’ın en meşhur fotoğraf çekme pagodası. Fotoğraf tutkunları o fotoğrafı çekmek için 1 sabah ve 1 akşam bu pagodadaki kalabalığa katlanmak zorundasınız. Bence ilk güneş batımını burda geçirin ki sonrası sizin için sakin geçsin. Güneş doğumu Shwesandaw Paya’dan muhteşem. Yalnız güneş doğduktan sonra hemen kaçmayın çünkü biraz sonra 25-30 balon gelip önünüzden geçecek. Balon manzaralı Dhammayangyi tapınağının fotoğraflarına bayılacaksınız. Beyaz bir piramiti andıran bu pagodayı önündeki otobüsler ve kalabalık sayesinde hemen bulacaksınız.

Sulamani Pahto

Sulamani Pahto
Sulamani Pahto

Sulamani Pahto 1183 yılında Kral Narapati tarafından inşaa edilmiş. Muhteşem mimari yapısı ile gözleri kamaştırıyor. En çok ziyareti alan tapınaklardan biri olan Sulamani Pahto’ya motor ile ulaşmak biraz zor oluyor ama buraya kesinlikle gelmelisiniz. Yine Bagan’ın Thatbyinnyu tapınağı ile aynı mimariye sahip olan Sulamani Pahto 1975 yılında restorasyon geçirmiş. Uzaktan çok daha iyi görünüyor.

Bupaya Pagoda

Bupaya Pagoda
Bupaya Pagoda

Bupaya Pagoda old Bagan’a girdikten sonra nehir kenarında ulaşınca karşınıza çıkıyor. Benim tesadüfen bulduğum bu pagoda bir kaya parçasını barındırıyor görüntüsü ile ışıl ışıl parlıyor. 1975 yılındaki büyük depremde bütün pagoda yerle bir olup nehire yuvarlanmış. Sonrasında günümüzün malzemeleri ile yeniden inşa edilmiş. Çok büyük bir şey beklemeden gidin ama herşeye rağmen görmeye değer.

Pyathada Pagoda

Pyathada Pagoda'dan manzara.
Pyathada Pagoda’dan manzara.

Pyathada Pagoda son dakikasında güneş batımına yetiştiğim bir tapınak. Diğer pagodalara göre mimarı yapısı biraz farklı. Shwezigon Pagoda’dan sonra gördüğüm en büyük kalabalık burdaydı. Kesin bir güneş batımı izlemeniz gereken biryer. Bulması yine biraz zor. Özellikle kum dolu yollardan motorla geçmek biraz sıkıntı. Yapımı 1234–1250 yıllarına dayanıyor. Bu tapınağa son dakika yetiştiğim için tapınaktan indiğimde hava kararmıştı. Karanlıkta geri dönüş yolunu bulmak bizi biraz zorladı ama tapınakların arasından gece geçmenin zevkide müthişmiş. Notlarınıza bu tapınağı güneş batımına kesin alın.

Dhammayazika Paya

Dhammayazika Paya
Dhammayazika Paya

Dhammayazika Paya’ya gitmek için biraz uzun bir yolda seyahat etmeniz gerekiyor. Bagan’ın arka sınırlarında konuşlanmış bu tapınakın zirvesi altından. Bagan’ın heryerinden görünen bu tapınak tepesinin altın olmasından dolayı diğer tapınaklardan etkisi bambaşka. Tapınağın üstüne tırmanamıyorsunuz haliyle güneş batımı ve doğumu fotoğrafları çekmek imkansız. 1196 yılında yapılan bu tapınakın üzerinde Jataka efsanelerinin çizimleri ile dolu. Bagan ziyaretinin sonlarına doğru ziyaret edebileceğiniz biryer.

Buledi

Buledi
Buledi

Buledi stupası kesinlikle bir güneş batımı ve doğumu izlemeniz gereken bir yer. Favorilerimden biri. Hem turist az hemde manzara görülmeye değer. 25-30 adet balon üstünüzden geçiyor ve fotoğraf çekmek için muhteşem bir yer. Burayı görmeden sakin Bagan’dan ayrılmayın. Hem Nyaung-u’ya çok yakın hemde anayolun dibinde. Kumlar üzerinden motorla yol almanız gerekmiyor. Güneş batımında Buledi’nin siluetini fotoğraflamayı unutmayın. Kaçırırsanız gördüğünüz manzara karşısında ertesi gün tekrardan geleceğiniz bir yer. Tadını çıkartın.

Mount Popa

Mount Popa
Mount Popa

Mount Popa, Bagan ’a 50 km, araç ile 1 saat uzaklıkta. Kesinlikle bir şöförlü araba kiralamanız gerekiyor. Değiceğine garanti veriyorum. Mount Popa 1518 metre yüksekliğinde bir dağ ve zirvesinde bir budist tapınağı barındırıyor. 777 basamak tırmanarak zirveye ulaşıyorsunuz. Zirvede 360 derece muhteşem bir manzara var. Mount Popa’ya tırmanırken maymunlara dikkat etmek gerekiyor çünkü her an yanınıza birkaç maymun gelip çantanızı alabiliyor. Yıllar önce bir yanardağ patlaması ile oluşan bu doğa harikasını mutlaka ziyaret edin.

Yarın sabah Mandalay’e geçiyorum. Nyaung-U’dan 2 gün sürecek olan lokal bir tekne ile seyahat edeceğim. Bütün yolculuk açık havada geçecek. Bu yolculuğa kesinlike hazırlanmanız lazım. Battaniye,mat ve sizi sıcak tutacak elbiseler gerekiyor. Gündüz ne kadar sıcak ise gecede bir o kadar soğuk olabiliyor. Kendime bol şans diliyorum.

Şimdilik sevgi ile kalın.

Leave a comment